Bizim
dedelerimizin çoğu Kafkasya’dan gelip buraya yerleşmiştir. Sadece bu dört
ya da 7 köy için değil, tüm bölge halkı için geçerli olan bir olaydır.
Zannedilmesin ki Rumlar her yerde ev, bark kurmuştu. Sargona’da bir, iki
ev vardı. Diğer yerler meradan ibaretti. Yani kıraç arazi ve ormandı.
Kafkasya’dan gelen Türkler boş araziye gelip yerleştiler (1470-1570).
Görmez misiniz Sürmene’nin ve Of’un köylerinin arkasında başka bir köy
devam eder. Biz de ise bu yok. Bu demektir ki Mahno boş bir arazi idi.
Yerleşim sonradan oldu. Kafkasya Türklerinin yanı sıra Ege’den ve diğer
yerlerden gelen Türkler de var. Mesela Kemerli’de Aydınlı oğulları Aydın’dan,
Kutlular’da Bağdatlı oğulları, Kuşluca’da Çınarlar, Diyarbakır tarafından
geldikleri bildiklerimizdir. En eski gelenler hangileridir? sorusuna cevabımız
şöyle:Önce cami ve mezarlık, sonra da mezarlığın etrafındaki evleri yapanlar
en eski akrabanın kimliğini ortaya çıkarır.
Bu iki köy için geçerlidir. Kemerli ve Gökçesu (Sargona) için.Buna göre
Kemerli mezarlığı çevresinde Çolak oğulları, Alika oğulları (Alkanlar),
Dereli oğulları, Hacı Emin oğulları ön sırada yer alır. Dokuz oğulları,
Hacı Ali oğulları, Hoca oğulları ikinci sıradadır. Bazı akrabalardan kopmalar
olup soyadı değiştirerek ayrılanlar var.Kemerli’de Osman oğulları, Kara
Hüseyin oğulları, Uzunerler Hacı Ali oğullarından ayrılmadır. Alişan oğulları,
Ömer oğulları, Murtazalar ve Fetvacı (Fetfaşlı) mahallesinde olanların
kimliği hakkında bilgi edinmek Arşiv Genel Müdürlüğü’nün nüfus kaydından
bulunur. Ya da o akrabanın varsa şeceresinden öğrenilir. Tarih eskiye
dayanır.
Biz eskiye ağırlık verdik. İlk yerleşimin yayılma merkezi olan Kemerli’den
başlayarak.Kutlular’da Bıçakçı oğulları, Haşlaman oğulları ve diğerleri
bilebildiklerimizdendir. Bağdatlı oğulları ismi üzerinde Bağdat’tan geldikleri
aşikardır. Küçük oğulları bunlardandır.Gökçesu’da (Sargona) genelde tek
akraba vardır. O da Hacı Kürt oğulları. Kaba
oğulları, Köseler dışında, Çaprazlar ve diğerleri hep
Hacı Kürt oğullarından ayrılmadır.Kuşluca’da
ilk yerleşimciler üç kardeş olan Odabaş oğulları, Ayan oğulları, Kurşun
oğulları ilk sırada yer alır. Çınar oğulları Diyarbakır taraflarından
gelme olup çok eski değillerdir. Şamatacılar da aslen Magrandozlu olup,
Bağdatlı oğullarından ayrılmadır. Memiş oğulları (Bayraktarlar) eski cami
yerine yakın olmaları, ilk yerleşimcilerden hemen sonra geldikleri kanaatini
verdirir.Osmanlı Devleti’nde arşivcilik (gelecek nesile aktarılacak bilgi
birikimi) yaygındı.
Fakat dini inançlardaki fanilik duygusu tarihi de içine almış durumda.
Bu ahval tembellikle birleşince tarihi tanıtma bakımından bir ölüm oldu.
Her kime sorsanız şeceresini bilmez (şecer; Arapça ağaç demektir. Yani
ağaç gibi dal misali nesil gelişi anlamındadır). Sorsanız da önem vermez.
Kana işlemiş bir uyuşukluk var çoğunda. Azı ise merak eder, arşivleri
arar, şeceresini çıkarır. Dünyada en büyük şecere Yahudi'ye aittir. Dedeleri,
cetleri olan Harun peygamberden itibaren şecereleri vardır. İsrailli de
aynıdır. Onların da dedeleri Musa peygamberdi. Onlar da Musa’ya kadar
uzanan şecere sahibidir. Şecereyi bilmemek, aramamak, önem vermemek, hayvaniyatın
galip gelmesinden ileri gelir. Köklü insan aslını arar, sorar, inceler
ve buna önem verir. Çocuklarına, yakınlarına bir başlangıç yapar. Osmanlı
devletini kuran Osman oğulları, Kayı Boyu Oğuz Türklerindendir. Şecereleri
padişahların oğuldan oğula yürüyüşü ile tarihi bir şecere oluşturmuştur.
En hayırlı şecere akraba şeceresinin yanında, manevi şeceredir.
Yani ilmi, ahlaki esasa dayanan dini şeceredir. Bunun da temeli, İslam
evliyasından alınan bilgilerle evlada, gelecek nesile bilgi aktarmaktır.
Bilindiği üzere bir babanın evladına bırakacağı en önemli veraset ikidir.
Birincisi helal lokma nedir? Nasıl kazanılır? İkincisi okuyacağı kitabı
ya yazarak, ya da temin ederek ona bırakmasıdır. Çocuğuna helal lokma
yedirmeden kitap bırakmak, hiç bırakmamakla eşdeğerdir. Çünkü dünya malı
önem bakımından çekirdek oluşturur. Eğer helal olanı ayıklar, kazanır,
helali yer ve ona önem verirse, ahirete de önem verir. Aksi halde dünyaya
bağlı kalır. Yok eğer her ikisinden eşit kazanç sahibi ise, dünyası da,
ahireti de yarımşardır.Dinde şöyle bir söz vardır. Cennetin kapısını cömertler
açacaktır. Bu demektir ki mal, mülk, para kişinin kendi dünyasıdır. O
maldan kısmen atınca, hayra sarf edince, sarf ettiği miktar ahiret tarafına
geçmiş olur.
|
KARADENİZ
EVİ