Ölçüsü 1 m3 tomruktan kereste biçilmesi halinde elde edilen kereste miktari, geriye kalan odun ve hasil olan fire nispetleri söyledir : III. Sinif mese tomrugunun 1 metreküpü biçildiginde 0.650 dm3 kereste alinir, bakiyesi odun olur, % 5 fire verir. III. Sinif kayinin 1 metreküpü biçildiginde ayni miktar kereste odun ve fire verir III. Sinif kizilagacin 1 metreküpü biçildiginde ayni miktar kereste odun ve fire verir.
III. Sinif sazli mesenin 1 metreküpü biçildiginde ayni miktar kereste odun ve fire verir II. Sinif mese tomrugunun 1 metreküpü biçildiginde 0.700 dm3 kereste alinir, gerisi odun olur, % 5 fire verir. Düsük evsaf mese tomrugunun 1 metre küpünden 0.550 dm3 kereste alinir, gerisi odun olur, % 5 fire verir. Mamul kereste ticaretinde, toptanci firesi % 5, perakendeci firesi de % 8' dir. Koltuk, kanepe, divan ve iskemle iskeletlerinin imalinde kullanilan kerestenin cins ve kalitesine göre % 25 ile % 50 arasinda, mobilya (büfe, yemek masasi, gardirop, sehpa ve sifoniyer) imalinde yine kullanilan kerestenin cins ve kalitesine göre % 20 ile % 40 arasinda fire ve zayiat vermesi normaldir.
Mamul hale gelmis çam, köknar ve kayin kerestesi havanin tesiriyle kemiyet ve keyfiyetinden kaybeder. Özellikle çam ve köknar kerestesinde kurumadan mütevellit fire % 5-8, kayin kerestesinde ise % 7-10 arasindadir. * Köknar ve Çam : Genis ve çok genis kuturlu tomruklar % 30-35 Orta ve ince kuturlu tomruklar % 35-40 fire verirler. Bazi mintikalarin III. sinif çam tomruklari % 5 fazla fire verebilirler Yukaridaki nispetlerin degerlendirilmesi : % 10-12 Talas % 10-12 Kirinti % 8-0 Kapak Kapaklar islenebildigi kadar islenir, bakiyesi kirinti kalir. Pazarlama imkani olmayan yerlerde ise talaslardan ve bir kisim kirintidan istifade edilemez.
Kereste zayiat firesine amil olan baslica sebepler :
1- Aktarmalarda, Fire : Mebdeinden müsteriye intikal edinceye kadar keresteler birçok aktarma ameliyesine maruzdur. Bunlarin neticesi olarak kaybolma, kirilma gibi sebeplerle % 4 kadar fire verir. Izahi : - Kereste fabrikalarindan nakil vasitalarinin bulundugu mahallelere (mahreç istasyon ve iskeleler gibi) naklinde, - Buralardan gemi ve trenlere tahmilinde, - Gemilerden vinçle ve trenlerden mavna veya kara vasitalarina aktarilmalarinda, - Bu vasitalardan kereste magazalarina nakliyelerinde, - Vasitalarin ispalyaya girmemesi için magazalarda evvel igreti olarak konan kerestelerin bilahare çesitlerine istif edilmesinde, - Ekseriya yas olarak istife girmis kerestelerin kurutulmak için tekrar istife alinmasinda, - Nihayet müsterilerin vasitalarina yüklenmesinde.
2- Dis etkenler firesi : Kereste, havanin tesiriyle kemiyet ve keyfiyetinden kaybeden bir maddedir. Bu sebeple % 5 kadar fire verir. Izahi : - Magazalarin kapali kisimlari umumiyetle ihtiyaca kafi gelmediginden, keresteler açik yerlerde istif edilmekte ve yagmur, günes ve rüzgarin tesiriyle kurumak, çatlamak ve çürümek suretiyle evsafindan ve ebadindan kaybetmektedir. Açik depolarda fazla olan bu fire, kapali depolarda daha az olur.
3- Bag Firesi : Kereste istiflerinin yikilmamasi için istif aralarina sik sik bag konur. Normal kerestenin kirilip, bag haline gelmesinde % 2'ye kadar zayiat olabilir.
4- Çürük, Kapak ve Yalpak Firesi : Çürüklü, kapakli ve yalpakli kerestelerin bu kisimlari ölçüden düsülerek satildigindan ; - Bu kabil keresteler yaninda olan yalpak, - Sathinda olan kapak, - Ve her iki tarafindaki çürüklük derecesine göre % 10 ile % 15' e kadar fire verir.
5- Çap Düsüklügünden Mütevellit Fire : Çap düsüklügü olan kerestelerin satisi hakiki ölçüsü üzerinden yapildigi cihetle % 5' e kadar fire verir. * Pindus Radiata Tomruklarin keresteye biçilmeleri sirasinda olusan kayip ve randiman oranlari % 40 ile % 45 civarindadir. Buna ilaveten Sili' den ithal edilen bu tomruklar Türkiye' deki ölçümleri ile % 10-12 arasinda aleyhte bir farklilik olur. Bu nedenle de yukarida belirttigimiz fire nispetlerine % 10-12 oranindaki bu ilaveyi de yapmak suretiyle tam kayip ve randiman oranlari %50-55 civarinda olur. * 1 m3 Kayin kerestenin kilogram olarak agirligi 850-900 kg arasinda degismekte olup, bu degisme agacin rutubet oranina baglidir.